ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Εκτεταμένους και στοχευμένους ελέγχους για την αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας σχεδιάζει το επόμενο διάστημα η Επιθεώρηση Εργασίας, στρέφοντας την προσοχή της σε συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας όπου παρατηρούνται αυξημένα περιστατικά παραβίασης της εργατικής νομοθεσίας.Η ανεξάρτητη αρχή έχει καταρτίσει σχέδιο ελέγχων που θα επικεντρωθεί σε παραγωγικούς τομείς με υψηλό δείκτη παραβατικότητας, με στόχο να περιοριστεί το φαινόμενο της απασχόλησης εργαζομένων χωρίς δήλωση ή με παρατυπίες στους όρους εργασίας.Μεταξύ των δραστηριοτήτων που θα βρεθούν στο επίκεντρο των ελέγχων περιλαμβάνονται ο κλάδος της εστίασης και της φιλοξενίας, το λιανικό εμπόριο, καθώς και επιχειρήσεις που λειτουργούν σε βιοτεχνικά πάρκα και βιομηχανικές περιοχές. Παράλληλα, οι έλεγχοι θα επεκταθούν σε κομμωτήρια, πρατήρια καυσίμων, συνεργεία αυτοκινήτων, μεταφορικές εταιρείες, υπηρεσίες καθαρισμού, κατασκευαστικές δραστηριότητες, εταιρείες φύλαξης αλλά και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται με το σύστημα φασόν.Οι συγκεκριμένοι κλάδοι έχουν καταγραφεί ως εκείνοι όπου εμφανίζονται συχνότερα περιπτώσεις παραβίασης της εργατικής νομοθεσίας, γεγονός που τους καθιστά βασική προτεραιότητα για τους επιθεωρητές εργασίας.Ιδιαίτερα αυστηρό το πλαίσιο των κυρώσεων για την αδήλωτη εργασίαΤο πλαίσιο των κυρώσεων για την αδήλωτη εργασία παραμένει ιδιαίτερα αυστηρό. Για κάθε εργαζόμενο που εντοπίζεται να εργάζεται χωρίς να έχει δηλωθεί στις αρμόδιες αρχές, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 10.500 ευρώ. Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης, το ποσό μπορεί να αυξηθεί σημαντικά, φτάνοντας έως και τα 31.500 ευρώ.Παράλληλα, προβλέπονται πρόσθετες κυρώσεις και για άλλες μορφές παραβιάσεων που σχετίζονται με την απασχόληση προσωπικού. Για παράδειγμα, όταν διαπιστωθεί ότι εργαζόμενος λαμβάνει επίδομα ανεργίας ενώ εργάζεται χωρίς να έχει δηλωθεί η απασχόλησή του στον αρμόδιο φορέα, στον εργοδότη επιβάλλεται επιπλέον πρόστιμο 3.000 ευρώ.Πρόστιμα προβλέπονται και για την απασχόληση αλλοδαπών εργαζομένων χωρίς τις απαραίτητες άδειες διαμονής ή εργασίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το χρηματικό ποσό που μπορεί να επιβληθεί φτάνει έως και τις 5.000 ευρώ.Επιπλέον, κυρώσεις επιβάλλονται και όταν δεν καταβάλλεται ο νόμιμος κατώτατος μισθός ή οι αποδοχές που προβλέπονται από συλλογικές συμβάσεις εργασίας, εφόσον η πρακτική αυτή υποδηλώνει απόκρυψη πραγματικών στοιχείων απασχόλησης. Σε τέτοιες περιπτώσεις το πρόστιμο μπορεί επίσης να φτάσει τα 10.500 ευρώ.Στο ίδιο επίπεδο κυμαίνονται οι κυρώσεις και για τις περιπτώσεις παράνομου δανεισμού προσωπικού. Όταν μια επιχείρηση παραχωρεί εργαζόμενους σε άλλη εταιρεία χωρίς να διαθέτει την απαιτούμενη άδεια ή χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις λειτουργίας ως εταιρεία προσωρινής απασχόλησης, μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο έως 10.500 ευρώ για κάθε εργαζόμενο.Σημαντικό μέρος των ελέγχων αφορά και τη συνεργασία των επιχειρήσεων με τις ελεγκτικές αρχές. Η άρνηση παροχής στοιχείων ή η μη επίδειξη εγγράφων που σχετίζονται με την απασχόληση προσωπικού μπορεί να οδηγήσει επίσης σε διοικητικές κυρώσεις.Οι επιθεωρητές εργασίας έχουν το δικαίωμα να πραγματοποιούν ελέγχους στον χώρο εργασίας και να εξετάζουν κάθε έγγραφο που σχετίζεται με τη λειτουργία της επιχείρησης και τη δήλωση του προσωπικού. Μεταξύ άλλων μπορούν να ζητήσουν την άδεια λειτουργίας, το καταστατικό της εταιρείας, τα αποδεικτικά εγγραφής εργαζομένων στην κοινωνική ασφάλιση, καθώς και άλλα σχετικά στοιχεία.Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στην τήρηση των στοιχείων που αφορούν τον χρόνο εργασίας. Όπου τηρούνται παρουσιολόγια ή δελτία παρουσίας, αυτά μπορούν να ελεγχθούν από τους επιθεωρητές, ενώ στις επιχειρήσεις που εφαρμόζεται το σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας πρέπει να λειτουργεί ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής του χρόνου απασχόλησης.Οι καταγραφές της ψηφιακής κάρτας πρέπει να συμβαδίζουν με τα νόμιμα χρονικά όρια εργασίας, διαφορετικά ενδέχεται να επιβληθούν κυρώσεις.Η Επιθεώρηση Εργασίας σχεδιάζει και καμπάνια ενημέρωσης για την καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίαςΠαράλληλα με την εντατικοποίηση των ελέγχων, η Επιθεώρηση Εργασίας σχεδιάζει και καμπάνια ενημέρωσης για την καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό θα διανεμηθεί ενημερωτικό υλικό τόσο σε εργαζόμενους όσο και σε εργοδότες, προκειμένου να ενισχυθεί η ενημέρωση σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις στην αγορά εργασίας.Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα παραμένει σημαντικό. Μόνο το 2025 καταγράφηκαν 1.359 περιπτώσεις αδήλωτης εργασίας, ενώ τα συνολικά πρόστιμα που επιβλήθηκαν ξεπέρασαν τα 15,6 εκατομμύρια ευρώ, γεγονός που καταδεικνύει την έκταση του φαινομένου αλλά και την ανάγκη συνέχισης των ελέγχων.newsbeast.gr

Κάθε χρόνο στις 14 Μαρτίου γιορτάζεται παγκοσμίως η ημέρα του π — του πιο διάσημου ίσως αριθμού των μαθηματικών. Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε από τη Διεθνή Μαθηματική Ένωση (project https://www.idm314.org/) και την UNESCO και συνοδεύεται από εκδηλώσεις σε σχολεία, πανεπιστήμια και επιστημονικούς οργανισμούς σε όλο τον κόσμο.Το π — αυτός ο άρρητος, υπερβατικός αριθμός που «υπάρχει» μόνο ως ιδέα στην ανθρώπινη νόηση — γίνεται σύμβολο της ατελείωτης αναζήτησης. Από τα οστά του Ισάνγκο της παλαιολιθικής Αφρικής μέχρι τα μεγάλα επιτεύγματα της σύγχρονης επιστήμης, τα μαθηματικά υπενθυμίζουν ότι ο ανθρώπινος νους μπορεί να υπερβαίνει σύνορα, καθεστώτα και πολιτισμικές διαιρέσεις.Η ιστορία του π είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με πρόσωπα που σφράγισαν τον ανθρώπινο στοχασμό. Ο Αρχιμήδης (287–212 π.Χ.), μία από τις λαμπρότερες μορφές της αρχαιότητας, προσέγγισε με πρωτοφανή ακρίβεια την τιμή του π μέσω της μεθόδου των εγγεγραμμένων και περιγεγραμμένων πολυγώνων. Κατά την άλωση των Συρακουσών, η παράδοση θέλει τον μεγάλο φιλόσοφο να είναι απορροφημένος στα γεωμετρικά του σχήματα και να απευθύνεται στον Ρωμαίο στρατιώτη που τον διέκοψε με τη φράση «μη μου τοὺς κύκλους τάρατε».Η εικόνα αυτή έμεινε στην ιστορία ως σύμβολο της απόλυτης αφοσίωσης στην επιστημονική σκέψη. Σήμερα όμως μπορεί να διαβαστεί και διαφορετικά. Σε έναν κόσμο που συγκλονίζεται από κρίσεις και πολέμους, η επιστημονική κοινότητα δεν επιτρέπεται να περιορίζεται μόνο στους κύκλους της — κυριολεκτικά και μεταφορικά. Η γνώση δεν είναι ουδέτερη όταν η κοινωνία βυθίζεται στη βία. Η ευθύνη του επιστήμονα δεν εξαντλείται στην έρευνα· επεκτείνεται και στη δημόσια στάση απέναντι στον κόσμο που διαμορφώνεται γύρω του.Σε αυτό το σημείο η σκέψη του Καστοριάδη γίνεται ιδιαίτερα επίκαιρη. Ο συγγραφέας του έργου “Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας” έγινε γνωστός ως φιλόσοφος της αυτονομίας και υποστήριξε ότι κάθε κοινωνία συγκροτείται μέσα από ένα σύνολο κατεστημένων σημασιών — αφηγήσεων, αξιών και συμβόλων που καθορίζουν τι θεωρείται φυσικό, αυτονόητο ή αναπόφευκτο. Όταν ο πόλεμος εμφανίζεται ξανά και ξανά στην ανθρώπινη ιστορία, αυτό δεν οφείλεται μόνο σε γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις. Οφείλεται και στο γεγονός ότι οι κοινωνίες μας εξακολουθούν να παράγουν σημασίες που νομιμοποιούν τη σύγκρουση ως αποδεκτή μορφή πολιτικής δράσης.Ο ρόλος της εκπαίδευσης θα έπρεπε να είναι ακριβώς αυτός: να αμφισβητεί αυτές τις κατεστημένες σημασίες. Να καλλιεργεί πολίτες που μπορούν να σκεφτούν διαφορετικά για την κοινωνία στην οποία ζουν. Να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αυτό που ο Καστοριάδης ονόμασε αυτοθέσμιση της κοινωνίας— την ικανότητα της να επαναπροσδιορίζει συνειδητά τους θεσμούς και τις αξίες της.Ωστόσο, η σύγχρονη εκπαίδευση, σε πολλά εκπαιδευτικά συστήματα παγκοσμίως, λειτουργεί συχνά διαφορετικά. Αντί να καλλιεργεί ενεργούς πολίτες, καταλήγει να παράγει πειθαρχημένους διαχειριστές πληροφοριών. Σε έναν κόσμο όπου η γνώση μετατρέπεται σε δεδομένα και η πληροφορία σε εμπόρευμα, η εκπαίδευση κινδυνεύει να περιοριστεί στη μετάδοση περιεχομένου αντί να συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση κριτικής σκέψης και προσωπικής κρίσης.Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Οι πλατφόρμες αυτές οργανώνουν την πληροφορία με βάση την προσοχή και όχι την αλήθεια, μετατρέποντας τον δημόσιο διάλογο σε αλγόριθμο εντυπώσεων. Η πολιτική μετατρέπεται σε θέαμα, η ιστορική μνήμη σε στιγμιαίο σχόλιο, και ο δημόσιος διάλογος σε ανταγωνισμό εντυπώσεων. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κριτική σκέψη υποχωρεί μπροστά στην ταχύτητα της ανάρτησης.Ίσως γι’ αυτό οι πόλεμοι επιστρέφουν τόσο εύκολα στον δημόσιο λόγο ως κάτι σχεδόν αναπόφευκτο. Από την καταστροφή στην Ουκρανία μέχρι τα τελευταία γεγονότα ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν, ο κόσμος μοιάζει να κινείται ξανά γύρω από έναν γνώριμο άξονα φόβου και ισχύος.Κι όμως, η ίδια η επιστήμη δείχνει ότι η γνώση μπορεί να υπερβαίνει τα σύνορα και τις πολιτικές αντιθέσεις.Η Μαριάμ Μιρζαχανί, μεγαλωμένη στο Ιράν μετά την Ισλαμική Επανάσταση, απέδειξε ότι η επιστήμη μπορεί να ανθίσει ακόμη και σε περιβάλλοντα περιορισμών, ότι η δημιουργικότητα δεν υπακούει σε γεωπολιτικές εντάσεις. Η διαδρομή της — από μαθήτρια στην Τεχεράνη έως καθηγήτρια στο Stanford — αποτελεί ζωντανή απόδειξη πως η παιδεία μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα σε κόσμους που πολιτικά συγκρούονται. Η εικόνα είναι από δρόμο στη Λυών.Αλλά η μεγαλύτερη ίσως πρόκληση για την εκπαίδευση βρίσκεται ήδη μπροστά μας: η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης.Ο Γιουβάλ Νόα Χαράρι (Ισραηλινός ιστορικός και καθηγητής του τμήματος ιστορίας στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, συγγραφέας του βιβλίου Homo Deus: Μια σύντομη ιστορία του μέλλοντος), υπενθυμίζει ότι στην πρώτη βιομηχανική επανάσταση τα μηχανήματα αντικατέστησαν κυρίως τη σωματική εργασία. Οι άνθρωποι που έχασαν τις δουλειές τους μετακινήθηκαν σταδιακά προς νέους τομείς της οικονομίας, ιδιαίτερα στις υπηρεσίες — σε επαγγέλματα που απαιτούσαν περισσότερο το μυαλό παρά τα χέρια. Σήμερα όμως η κατάσταση είναι διαφορετική. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν περιορίζεται στη μηχανική εργασία· επεκτείνεται όλο και περισσότερο σε γνωστικές δραστηριότητες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αποκλειστικά ανθρώπινες. Αλγόριθμοι μπορούν ήδη να γράφουν κείμενα, να αναλύουν δεδομένα, να παράγουν εικόνες ή να λαμβάνουν αποφάσεις.Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, το ερώτημα δεν είναι μόνο ποια επαγγέλματα θα χαθούν. Το βαθύτερο ερώτημα είναι προς τα πού θα στραφούν οι άνθρωποι που θα τα χάσουν.Παράλληλα, εμφανίζεται μια νέα αυταπάτη: ότι η εκπαίδευση μπορεί να αντικατασταθεί από την άμεση πρόσβαση σε τεχνολογικά εργαλεία. Για πολλούς νέους σήμερα, η «μάθηση» μοιάζει να ταυτίζεται με την αγορά ενός λογαριασμού σε μια πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης και την αέναη αλληλεπίδραση μαζί της. Η γρήγορη παραγωγή μιας απάντησης σε μια εργασία ή σε ένα ερώτημα που έθεσε ο καθηγητής δημιουργεί την ψευδαίσθηση γνώσης, ενώ στην πραγματικότητα παρακάμπτει τη διαδικασία της σκέψης.Η εκπαίδευση όμως δεν είναι η ταχύτητα της απάντησης. Είναι η διαδρομή, οι αμφιβολίες και τα λάθη μέχρι να φτάσουμε σε αυτήν.Η πραγματική μάθηση απαιτεί χρόνο, αποτυχίες και επανεκκινήσεις. Απαιτεί λάθη. Οι μαθητές χρειάζεται να δοκιμάσουν, να σκεφτούν, να αποτύχουν και να ξαναπροσπαθήσουν. Οι εκπαιδευτικοί οφείλουν πρωτίστως να επιβραβεύουν το λάθος, ενθαρρύνοντας τη λογική υπόθεση – πείραμα – επαλήθευση – αποτυχία – νέα υπόθεση. Χωρίς αυτή τη διαδικασία, η γνώση δεν γίνεται προσωπική κατάκτηση αλλά απλώς εξωτερική πληροφορία. Η παιδεία δεν είναι αυτοματοποιημένη απάντηση· είναι επίπονη καλλιέργεια του νου.Κάπως έτσι προκύπτει το ερώτημα: Αν η ανθρωπότητα μπορεί να υπολογίζει τρισεκατομμύρια δεκαδικά ψηφία του π και να δημιουργεί τεχνολογίες που μεταμορφώνουν τον κόσμο, γιατί αδυνατεί ακόμη να οικοδομήσει κοινωνίες που να απορρίπτουν τη βία ως πολιτικό εργαλείο;Ο πόλεμος δεν είναι μόνο αποτυχία της διπλωματίας. Είναι και αποτυχία της παιδείας.Αν η εκπαίδευση είχε καταφέρει να καλλιεργήσει βαθύτερα την ιστορική συνείδηση, την κατανόηση του άλλου και την κριτική στάση απέναντι στην προπαγάνδα, ίσως οι κοινωνίες να αντιστέκονταν πιο αποτελεσματικά στη λογική της σύγκρουσης. Η ιστορία είναι γεμάτη παραδείγματα όπου ο πόλεμος προετοιμάστηκε πολύ πριν αρχίσουν οι μάχες — μέσα από σχολικά εγχειρίδια, εθνικές αφηγήσεις και δημόσιους λόγους που χώριζαν τον κόσμο σε «εμείς» και «οι άλλοι».Οι πόλεμοι αρχίζουν συχνά πρώτα στη γλώσσα και στη σκέψη, πολύ πριν φτάσουν στα πεδία των μαχών.Από τον εθνικισμό που όπλισε την Ευρώπη πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τις σύγχρονες μορφές πολιτικής προπαγάνδας, οι κοινωνίες συχνά εκπαιδεύονται — ρητά ή σιωπηρά — να θεωρούν τη σύγκρουση φυσική συνέχεια της πολιτικής. Η παιδεία δεν μπορεί να εγγυηθεί την ειρήνη· μπορεί όμως να δημιουργήσει πολίτες πιο δύσπιστους απέναντι στη ρητορική του μίσους και πιο ικανούς να αναζητήσουν άλλους δρόμους.Ίσως λοιπόν η Διεθνής Ημέρα Μαθηματικών να μπορεί να γίνει κάτι περισσότερο από μια τυπική σχολική δραστηριότητα. Στις 14 Μαρτίου, οι εκπαιδευτικοί θα μπορούσαν να μετατρέψουν τα σχολεία σε μικρά εργαστήρια σκέψης και πειραματισμού: να μετρήσουν με τους μαθητές το π με απλές γεωμετρικές μεθόδους, (σε προηγούμενη εικόνα δείχνεται μια παραλλαγή της μεθόδου “οι βελόνες του Μπυφόν”), να ανακαλύψουν στην πράξη πώς η ανθρώπινη σκέψη προσπαθεί εδώ και χιλιάδες χρόνια να κατανοήσει τον κόσμο. Και λίγες ημέρες αργότερα, στις 21 Μαρτίου, την ημέρα της εαρινής ισημερίας, να επαναλάβουν το ιστορικό πείραμα του Ερατοσθένη για τη μέτρηση της ακτίνας της Γης. Αλλά αυτές οι δραστηριότητες δεν χρειάζεται να περιοριστούν μέσα στην τάξη. Θα μπορούσαν να γίνουν αφορμή για ανοιχτές δράσεις στα σχολεία και στις πόλεις: δημόσιες παρουσιάσεις, συζητήσεις, ακόμη και πορείες ειρήνης ή άλλες συλλογικές πρωτοβουλίες που θα θυμίζουν ότι η επιστήμη δεν υπάρχει έξω από την κοινωνία. Η εκπαίδευση αποκτά πραγματικό νόημα όταν συνδέει τη γνώση με την ευθύνη απέναντι στον κόσμο.Και ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο αυτής της γιορτής είναι η παγκόσμια της διάσταση. Την ίδια ημέρα, σε σχολεία και πανεπιστήμια από διαφορετικές ηπείρους, μαθητές και δάσκαλοι ασχολούνται με το ίδιο πρόβλημα, τον ίδιο αριθμό, την ίδια αναζήτηση κατανόησης του κόσμου. Σε μια εποχή όπου η γεωπολιτική ένταση επανέρχεται με ανησυχητική ένταση, η εικόνα του χάρτη που δείχνει τις φετινές εκδηλώσεις, θυμίζει ότι η επιστήμη μπορεί ακόμη να λειτουργεί ως κοινή γλώσσα της ανθρωπότητας. Όπως στην αρχαία Ελλάδα οι Ολυμπιακοί Αγώνες συνοδεύονταν από την ιερή εκεχειρία που διέκοπτε τις συγκρούσεις, έτσι και η διεθνής επιστημονική συνεργασία υπενθυμίζει ότι υπάρχουν πεδία όπου οι άνθρωποι μπορούν να συναντηθούν πέρα από σύνορα, ιδεολογίες και αντιπαραθέσεις. Τα μαθηματικά, ίσως περισσότερο από κάθε άλλη ανθρώπινη δημιουργία, δείχνουν ότι η αναζήτηση της γνώσης μπορεί να ενώνει εκεί όπου η πολιτική συχνά διχάζει.Κι όμως, παρά τις δυνατότητες που ανοίγει η γνώση και η διεθνής συνεργασία, η ιστορία μοιάζει συχνά να επαναλαμβάνεται. Ίσως γι’ αυτό οι στίχοι του Νίκου Γκάτσου εξακολουθούν να ηχούν οδυνηρά επίκαιροι:«Καληνύχτα Κεμάλ, αυτός ο κόσμος δε θα αλλάξει ποτέ… Καληνύχτα — εκτός αν κάποτε αποφασίσουμε ότι η εκπαίδευση δεν υπάρχει μόνο για να μεταδίδει τις γνώσεις του αναλυτικού προγράμματος, αλλά για να διαμορφώνει πολίτες ικανούς να αλλάξουν τον κόσμο.»Παναγιώτης Πετρίδηςidm Ambassador Greecehttps://www.idm314.org/about

Το 2027 αναμένεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο με τους κοινόχρηστους δρόμους που θα δίνουν οικοδομησιμότητα στα παρόδια οικόπεδα σε εκτός σχεδίου περιοχές, προετοιμάζοντας το έδαφος για τη διευθέτηση μιας από τις μεγαλύτερες εκκρεμότητες στην κτηματαγορά και στον κατασκευαστικό τομέα. Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), κ. Ευθύμιος Μπακογιάννης, μιλώντας σε ενημερωτική εκδήλωση στα Χανιά, εντός του πρώτου τριμήνου του επόμενου έτους «θα έχουμε τους κυρωμένους δρόμους».Οι μελέτες για τα νησιά έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ενώ για την ηπειρωτική Ελλάδα, την Εύβοια και την Κρήτη υπογράφηκαν προσφάτως οι σχετικές συμβάσεις με τους αναδόχους για την αποτύπωση του δικτύουΝα θυμίσουμε ότι από τον Μάρτιο του 2023 όταν ξεκίνησε το μπαράζ ακυρωτικών αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για οικοδομικές άδειες σε οικόπεδα εκτός σχεδίου τα οποία δεν πληρούσαν το κριτήριο προσώπου σε κοινόχρηστο δρόμο, η εκτός σχεδίου δόμηση έχει «παγώσει».Το κλειδί της οικοδομησιμότηταςΌπως εξήγησε ο κ. Μπακογιάννης, παρουσιάζοντας το χρονοδιάγραμμα για την αναγνώριση των οδών, η διαδικασία καταγραφής του οδικού δικτύου σε ολόκληρη τη χώρα βρίσκεται σε εξέλιξη.Οι μελέτες για τα νησιά έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ενώ για την ηπειρωτική Ελλάδα, την Εύβοια και την Κρήτη υπογράφηκαν προσφάτως οι σχετικές συμβάσεις με τους αναδόχους για την αποτύπωση του δικτύου. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, οι μελέτες αναμένεται να ολοκληρωθούν έως τις 30 Ιουνίου, στο πλαίσιο των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί έναντι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το «πακέτο» των 23 μελετών αναγνώρισης δρόμων σε ολόκληρη τη χώρα είναι συνολικού προϋπολογισμού περίπου 196 εκατ. ευρώ. Η επόμενη μέραΗ καταγραφή του οδικού δικτύου αποτελεί το πρώτο βήμα. Η επόμενη κρίσιμη φάση είναι η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος (ΠΔ) που θα καθορίζει τα κριτήρια αναγνώρισης των δρόμων ως κοινόχρηστων. Από τα κριτήρια αυτά θα προκύψει τελικά ποιοι δρόμοι θα αναγνωριστούν επισήμως και θα μπορούν να δίνουν οικοδομησιμότητα στα εκτός σχεδίου οικόπεδα. Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του ΥΠΕΝ, μετά την παραλαβή των μελετών με την καταγραφή των δρόμων, το υπουργείο θα επεξεργαστεί εντός του καλοκαιριού το σχέδιο του Προεδρικού Διατάγματος για τα κριτήρια αναγνώρισής τους. Θα έχει προηγηθεί η σχετική νομοθετική εξουσιοδότηση.Στόχος είναι το σχέδιο να αποσταλεί στο ΣτΕ για επεξεργασία τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο του 2026, αφού ολοκληρωθεί δημόσια διαβούλευση. Με δεδομένο ότι ο μέσος χρόνος επεξεργασίας ενός Προεδρικού Διατάγματος από το ΣτΕ κυμαίνεται από τρεις έως πέντε μήνες, ο γενικός γραμματέας εκτίμησε ότι το πρώτο τρίμηνο του 2027 θα έχουν κυρωθεί οι δρόμοι που θα καθορίζουν το νέο πλαίσιο οικοδομησιμότητας για τις εκτός σχεδίου ιδιοκτησίες.Ο πολεοδομικός γρίφοςΗ οριστική λύση πάντως για την εκτός σχεδίου δόμηση δεν θα έρθει με την υπογραφή του ΠΔ με τα κριτήρια αναγνώρισης αλλά αργότερα με την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού, μέσω των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων που εκπονούνται σε όλη τη χώρα, στα οποία θα ενσωματωθεί και το δίκτυο των κοινοχρήστων δρόμων που θα διαμορφωθεί, βάσει των συγκεκριμένων κριτηρίων.Ο κ. Μπακογιάννης μίλησε από τα Χανιά για την πρόοδο του πολεοδομικού σχεδιασμού που εξελίσσεται ανά τη χώρα. Όπως τόνισε, μέχρι τις 30 Ιουνίου αναμένεται να έχουν παραληφθεί μελέτες που καλύπτουν περίπου το 60% των δημοτικών ενοτήτων της χώρας, επιτρέποντας την απορρόφηση του μεγαλύτερου μέρους των διαθέσιμων πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης.Ωστόσο, αναφέρθηκε και στους δήμους που δεν είχαν προλάβει να ολοκληρώσουν τα πολεοδομικά τους σχέδια. Για αυτές τις περιπτώσεις ενεργοποιήθηκε ένα παράλληλο πρόγραμμα μέσω του Πράσινου Ταμείου, το οποίο δίνει τη δυνατότητα εκκίνησης της διαδικασίας εκπόνησης πολεοδομικών σχεδίων. Ο Δήμος Χανίων, όπως ανέφερε, έχει ήδη εξασφαλίσει τη σχετική χρηματοδότηση και βρίσκεται στη φάση της δημοπράτησης της μελέτης. Από τη στιγμή που θα αναδειχθεί ανάδοχος — διαδικασία που ενδέχεται να καθυστερήσει λόγω πιθανών προσφυγών μεταξύ των εταιρειών — ο κ. Μπακογιάννης εκτίμησε ότι μέσα σε περίπου 24 μήνες θα μπορεί να εκδοθεί το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα που θα καθορίζει χρήσεις γης και το πολεοδομικό πλαίσιο της περιοχής.Η μάχη των προθεσμιώνΤο βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, είναι να ολοκληρωθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος του πολεοδομικού σχεδιασμού με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης η οποία είναι εξασφαλισμένη. Για τις μελέτες που δεν θα προλάβουν να ολοκληρωθούν έως το τέλος Ιουνίου, εξετάζεται από τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Οικονομικών η δημιουργία ενός παράλληλου χρηματοδοτικού προγράμματος, ώστε να συνεχιστεί η υλοποίηση των συμβάσεων. «Προφανώς είναι μεταρρυθμιστικός στόχος η υλοποίηση του πολεοδομικού σχεδιασμού στη χώρα άρα σε καμία περίπτωση δεν θα υπάρξει οικονομικό κενό κατά την υλοποίηση των συμβάσεων. Ο πολεοδομικός σχεδιασμός στη χώρα θα ολοκληρωθεί με χρηματοδοτικό εργαλείο το οποίο θα ανακοινωθεί στη συνέχεια μόλις ξέρουμε ακριβώς αυτές τις μελέτες οι οποίες δεν θα ολοκληρωθούν με χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης», σημείωσε ο Γενικός Γραμματέας.Σε διαπραγμάτευση με την Κομισιόν το περασμένο φθινόπωρο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε αναγνωρίσει τη δυσκολία της εκπόνησης 227 μελετών πολεοδομικών σχεδίων για το 80% της ελληνικής επικράτειας και είχε δεχθεί ως επαρκή για την επίτευξη του σχετικού οροσήμου τον έλεγχο και την παραλαβή των μελετών από την Αρχή Σχεδιασμού έως τα τέλη Απριλίου, αφήνοντας για αργότερα την κύρωσή τους με Προεδρικά Διατάγματα (ΠΔ) τα οποία θα πρέπει να περάσουν όλα από τον έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), μια ιδιαιτέρως χρονοβόρα και απαιτητική διαδικασία. Κατά τις διαπραγματεύσεις με την Κομισιόν, το ΥΠΕΝ είχε δηλώσει ότι θα αφήσει εκτός της χρηματοδότησης το 40% των μελετών ώστε να μην κινδυνέψει να χαθεί το σύνολο του προγράμματος, με προοπτική αυτές να καλυφθούν με εθνικούς πόρους.Πηγή: in.gr